In het Natuurjournaal van 8 juni 2026 van Nature Today
stond het volgende kleine artikeltje: Het rozemarijngoudhaantje: mooi maar vraatzuchtig
Heb je lavendel, tijm of rozemarijn in de tuin of op het balkon, dan zie je er nu misschien wel zuurstokgestreepte kevertjes in. Dit zijn rozemarijngoudhaantjes, exotische kevers die oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied komen. Ze hebben zich hier waarschijnlijk verspreid door de handel in tuinkruiden of door mee te liften met plantjes die toeristen meenemen van vakantie. We hebben ze dus onbedoeld zelf een beetje geholpen, zoals dat vaak gaat met exoten. Rozemarijngoudhaantjes, zowel de larven als de volwassen kevers, vreten van de toppen van allerlei planten uit de lipbloemenfamilie. Die toppen worden dan bruin.
Tekst: Karen Bosma, Nature Today
Beeld: Tom Heijnen, Saxifraga; Shutterstock
In een De Natuurkalender uit 2012 vond ik het volgende iets uitgebreidere bericht:
Rozemarijngoudhaantje: mooie kever vreet keukenkruiden aan
22-AUG-2012 – Steeds vaker maken mensen melding van prachtige, gestreepte kevers op kruiden als lavendel, rozemarijn en tijm, en vragen zich wat voor kevers dit zijn. Meestal gaat het om het rozemarijngoudhaantje, een kever die veel schade toebrengt aan de kruiden waar ze op voorkomen. Het rozemarijngoudhaantje is een exoot afkomstig uit het Middellandse Zeegebied.
Deel deze pagina
Het rozemarijngoudhaantje (Chrysolina americana) is een exoot die in Nederland goed is ingeburgerd. Hij behoort tot de familie van de bladhaantjes (Chyrsomelidae). De kevers zijn afkomstig uit het Middellandse Zeegebied waar ze algemeen zijn. Waarschijnlijk zijn ze in Nederland terecht gekomen via handelsverkeer of mensen die plantjes uit Zuid-Frankrijk, Italië, Spanje mee naar huis nemen.
Hoewel het prachtige kevers zijn, brengen rozemarijngoudhaantjes veel schade toe aan allerlei kruidachtige planten uit de lipbloemenfamilie (Lamiaceae) waaronder tijm, rozemarijn, lavendel en salie. Zowel de volwassen kevers als de larven vreten aan deze kruiden. De schade is te herkennen aan de vraat aan de toppen van de planten, die dan bruin worden.
Ei-afzet begint vaak aan het eind van de zomer. De eitjes zijn ongeveer twee millimeter en langwerpig; ze worden aan de onderkant van de bladeren afgezet. De larven komen ongeveer tien dagen na de ei afzet uit. Afhankelijk van de temperatuur voeden de larven zich gedurende een paar weken, waarna ze zich op de grond laten vallen om te verpoppen. De larven zijn grijzig wit met vijf donkere strepen in de lengte; ze zijn vijf tot acht millimeter lang.
Hoewel het mediterrane types zijn, gaan rozemarijngoudhaantjes in rust als het te warm wordt. Vanaf september zijn ze pas weer actief. Ze overwinteren ook in Nederland en komen in het voorjaar weer te voorschijn. In geval van een zeer zachte winter blijven de volwassen kevers zich vermenigvuldigen.
Zover bekend hebben rozemarijngoudhaantjes nog geen natuurlijke vijanden in Nederland.
Tekst: Silvia Hellingman, Biocontrole Onderzoek en Advies; Sara Mulder, De Natuurkalender
Foto: Silvia Hellingman
Toen ben ik op internet gaan zoeken…
Wat te doen tegen rozemarijngoudhaantjes bij overlast?
AI-overzicht zegt het volgende:
Rozemarijngoudhaantjes en hun larven vreten aan mediterrane kruiden zoals rozemarijn, lavendel en tijm. Omdat er geen chemische bestrijdingsmiddelen zijn goedgekeurd, is handmatig verwijderen de meest effectieve methode.
Volg deze stappen om van de plaag af te komen:
- Afkloppen en vangen: Leg een wit laken of een paraplu onder de plant. Schud of tik de takken stevig heen en weer. De kevers laten zich vallen en zijn zo gemakkelijk te verzamelen en weg te gooien.
- Handmatig plukken: Controleer de planten regelmatig en pluk de opvallende, metaalglanzende kevers en hun larven weg.
- Aangetaste delen wegknippen: Knip twijgen met schade of eitjes (vooral zichtbaar in het najaar) direct weg
- Sterke geuren inzetten: Plant sterk geurende planten zoals knoflook of afrikaantjes in de buurt, dit kan de kevers op afstand houden.
Handen uit de mouwen dus…. Succes!
I